دایرة المعارف جامعه شناسی مارکسیستی ـ لنینیستی (۵۸۳)

پروفسور دکتر

ولفگانگ ایشهورن

اریش هان

مانفرد پوشمن

روبرت شولتس

هورست تاوبرت

و

دهها تن دیگر

(۱۹۶۹)

برگردان

شین میم شین

پوزیتیویسم

ادامه

۴۳

فردیناند تونیس

(۱۸۵۵ ـ ۱۹۳۶)

جامعه شناس، اقتصاد دان طبیعی، فیلسوف آلمانی

مؤلف آثار بیشمار:

جامعه و همبود

به

لحاظ معرفتی ـ نظری

طرفدار وحدت همه علوم بود

· در نظر گرفتن جامعه شناسی، نه به مثابه تئوری توسعه جامعه ای، بلکه به مثابه تئوری فرم های اجتماعی با فردیناند تونیس شروع می شود.

۴۴

· در جامعه شناسی فردیناند تونیس، از مسائل محتوایی صرفنظر می شود.

· (یعنی در دیالک تیک فرم و محتوا، فرم مطلق می شود و محتوا فراموش. مترجم)

۴۵

· فردیناند تونیس، کلیه مناسبات اجتماعی را به مثابه روابط ارادی تلقی می کند.

· روابطی که فقط به طرز پسیکولوژیکی قابل فهمند.

۴۶

· فردیناند تونیس، اراده را به دو نوع زیر تقسیم بندی می کند:

الف

· اراده ماهوی

ب

· اراده دلبخواهی (اراده مبتنی بر میل و هوس)

۴۷

· فردیناند تونیس، بر اساس این دو نوع اراده، میان همبود و جامعه تفاوت می گذارد.

۴۸

· فردیناند تونیس با این تیپولوژی انتزاعی ـ استقرائی اش توسعه تئوری سوسیولوژیکی بورژوایی را تحت تأثیر مهم قرار می دهد

۴۹

· مؤسس آموزه رابطه، لئوپولد فون ویزه بود.

۵۰

· مقولات بنیادی روندی که از رابطه میان افراد تشکیل می شوند، به نظر لئوپولد فون ویزه عبارتند از «فاصله» و «فضای (مکان) اجتماعی»

۵۱

· دلیل فرمالیسم و سوبژکتیویسم طرح لئوپولد فون ویزه این است که او به مفاهیم خود، تعین محتوایی اعطا نمی کند.

· (یعنی مفاهیم جامعه شناسی لئوپولد فون ویزه توخالی اند.

· بی محتوا هستند.

· یعنی اصلا مفهوم نیستند.

· واژه واره های بی معنی اند.

· پوسته بی هسته اند. مترجم)

۵۲

· متنفذترین نماینده رابطه نئوکانتیانیسم با پوزیتیویسم در جامعه شناسی آلمان، ماکس وبر بود.

۵۳

· مفهوم متدئولوژیکی مرکزی در جامعه شناسی ماکس وبر، مفهوم «نوع ایدئال» (تیپ ایدئال) بوده است.

۵۴

· تیپ های ایدئال در جامعه شناسی ماکس وبر را انعکاسات تشکیل نمی دهند.

· یعنی نتیجه تجرید تئوریکی حقایق اجتماعی موجود نیستند.

· بلکه از طریق ایدئالیزاسیون و راسیونالیزاسیون واقعیت، تشکیل می شوند.

۵۵

· بنیان این چیزهای فکری در مجردیت (انتزاعیت) خود فاقد واقعیات امور تجربی است.

۵۶

· روند مفهوم سازی عرضه شده توسط ماکس وبر از طریق ایدئالیزاسیون در علوم مورد استفاده قرار می گیرند.

۵۷

· خطای این ایدئالیزاسیون ماکس وبر این است که او اولا این روند مفهوم سازی را مطلق می کند.

· ثانیا کلیه روابط مفاهیم با واقعیت را از بین می برد.

ادامه دارد.