خود آموز خود اندیشی (۷۱۳)

شین میم شین

باب دوم

در احسان

حکایت پانزدهم

(دکتر حسین رزمجو، «بوستان سعدی»، ص ۶۷ ـ ۶۸)

ما به سوی آنچه دانش زمانه مان نموده، می رویم!

۱

به دستور (وزیر) دانا، چنین گفت شاه

که دعوی خجالت بود بی گواه

معنی تحت اللفظی:

امپراطور روم به وزیر دانشمندش گفت:

ادعا بدون ارائه دلیل، شرم انگیز است.

سعدی

در این بیت شعر،

دیالک تیک دعوی و دلیل را مطرح می سازدگه

فی نفسه،

شاهکاری است..

سعدی

به تعریف فلسفی ـ علمی (مارکسیستی) ادعا مبادرت می ورزد که هنوز هم معتبر است:

ادعا

به حکمی اطلاق می شود

که

به عنوان حقیقتی و یا به عنوان حکمی منطقی معتبر برای همه و در همه جا مطرح می شود،

ولی حقیقت آن و یا همه جا صادق بودن آن هنوز اثبات نشده است.

ادعا تنها در گذر از دیالک تیک دعوی و دلیل می تواند به درجه قضاوت ارتقا یابد.

سلطان روم برای کشف صحت و سقم ادعا،

محک پراتیک را به کار می برد.

این درایت فکری سعدی

در قرون وسطی ایران

غول آسا ست.

سکنه جهان و جنقوری

هنوز هم به این دیالک تیک سعدی واقف نیستند.

ادامه دارد.

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و سوم مرداد ۱۴۰۲ ساعت 8:3 توسط سیاوش زهری  |