سیری در شعر «ناگه غروب کدامین ستاره؟» از مهدی اخوان ثالث (بخش اول)

متن مرتبط با «فلسفی» در سایت سیری در شعر «ناگه غروب کدامین ستاره؟» از مهدی اخوان ثالث (بخش اول) نوشته شده است

فرهنگ مفاهیم فلسفی (س) سوب آلترناسیون

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر ولفگانگ سگت برگردان شین میم شین ۱· سوب آلترناسیون (کلمه لاتینی) به تابع قرار دادن و رتبه نازلتر قائل شدن به چیزی اطلاق می شود. ۲· «سوب آلترناسیون» (سوب اردیناسیون، سوب سومسیون) در منطق صوری عبارت است از در رتبه پایین تر قرار دادن اشیاء متفاوت به لحاظ عام و یا خاص بودن شان. ۳· مفهوم «نوعی» نسبت به مفهوم «مافوق نوعی» (گتونگ)، مثلا «دولت طبقاتی» نسبت به «دولت» در رابطه «سوب آلترناسیون» قرار دارد · مراجعه کنید به رابطه مشمول بودن (اشتمال). رابطه اشتمال (شامل شدن و مشمول شدن، دربر...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (س) سرمایه داری (کاپیتالیسم) (۴) (بخش آخر)

  • نیلوبلاگ

    دایرة المعارف روشنگری فرهنگ مفاهیم فلسفی (س) سرمایه داری (کاپیتالیسم) (۴) (بخش آخر)پروفسور دکتر گونتر هیدنبرگردان شین میم شین ۲سرمایه داری انحصاری (امپریالیسم) ۱ ۲ ۳ ۴ (مؤلف این مطلب، دیالک تیک دموکراسی و ارتجاع سیاسی را کشف و معرفی می کند.در رسانه های امپریالیستی اما از دوئالیسم دموکراسی و دیکتاتوری دم زده می شود.البته نه تعریف حضرات از دموکراسی علمی و عقلی و تجربی است و نه تعریف شان از دیکتتوری.مترجم ) ۵ ۶ ۷ سرمایه داری انحصاری ـ دولتی ۱ http://mimhadgarie.blogfa.com/post/6816 ۲ http://mim...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ح) حرکت (جنبش) (۷)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر گونتر کروبر برگردان شین میم شین ۱۲حرکت به مثابه وحدت پیوست و گسست زمان و مکان، خود تضادمند است.۱۳چنین ایده های دیالک تیکی مهم در باره چند و چون حرکت ـ اما ـ در سیستم ایدئالیستی لایب نیتس و هگل در فرم مخدوش و عرفانی مطرح می شوند و نمی توانند برای علوم مفید واقع شوند.۱۴چون وقتی هگل دنیا را تجسم (جسمیت یافتن) ایده مطلق قلمداد می کند، پس حرکت جهان نیز نمی تواند چیزی بیش از حرکت و خودبالی این ایده مطلق و بنابرین بیش از یک روند فکری باشد.۱۵و یا وقتی ما همانند برکلی چیزهای واقعی را فقط مجموعه ای از احساس های سوبژکتیو تصور کنیم، پس باید سرچشمه حرکت آنها نیز ناگزیر در سوبژکت باشد.۱۶ کارل پیرسون (۱۸۵۷ ـ ۱۹۳۶) ریاضی دان انگلیسیمؤلف آثار بیشمار و از آن جمله گرامر علماین موضع ایدئالی...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ح) حاکمیت u200d(خصلت عام استالینیسم) (۴)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر ورنر هوفمنبرگردان شین میم شین۳۷ دولتی که به «وکالت» از سوی خلق زحمتکش، به وسیله مأمورین همیشه قابل خلع (چه از «بالا» و چه از «پائین») اداره می شود، بنا بر ماهیت خویش، دولت حاکمیت نیست، اما دولت قدرت می تواند باشد.(آماج به وضعیتی آتی و یا نقطه پایانی نسبی هر توسعه اطلاق می شودکه به طور فکری، به وسیله انسانها، پیشاپیش، ازمیان انبوهی از امکانات عینی انتخاب می شود (تعیین کیفی آماج) و مقرر می گردد (تعیین کمی آماج).آماج تنها به برکت عمل اکتیو (فعال) انسانی می تواند تحقق یابد، یعنی از خطه امکان به عالم واقعیت بگذرد. مترجم)۳۸ اکنون این سؤال تردید آمیز مطرح می شود که آیا اداره جامعه به وسیله فونکسیونرها (مأمورین) نمی تواند از نقطه زمانی معینی، خصلت مأموریتی خود را از دست بد...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ج) جهان خارج (جهان برونی)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر گونتر کروبربرگردانشین میم شین ۱· جهان'>جهان خارج (جهان برونی) به مجموعه فرم های ساختاری، حرکتی و تکاملی ماده اطلاق می شود که در خارج از ضمیر بشری و مستقل از آن در مکان و زمان وجود دارد و با جهان روانی ادراکات، تصورات و امثالهم که جهان درونی انسانی نامیده می شود، تفاوت دارد.۲· جهان خارج در روند شناخت به صورت احساس ها، ادراکات، تصورات، مفاهیم، قضاوت ها، تئوری ها و غیره مورد تصویربرداری قرار می گیرد و انعکاس می یابد.۳· جهان خارج، هم منبع شناخت است و هم موضوع شناخت.مراجعه کنیدبه وجود و شعورجایگاه پدیده ها و روندهای روانی در پیوند عام پدیده ها در جهان مادیسرگی لئونیدوویچ روبین اشتاین۱http://mimhadgarie.blogfa.com/post/14199۲http://mimhadgarie.blogfa.com/post/14204۳http://mim...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ج) جدول عناصر شیمیایی (۳) (بخش آخر)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر گونتر کروبربرگردانشین میم شین۲۰ تغییر تعداد بارهای هسته ای اتم (تغییرات کمی) به طرز جهشی به تغییر کیفیت عنصر مربوطه (تحولات کیفی) منجر می شود. مراجعه کنید به قانون گذار از تغییرات کمی به کیفی، دیالک تیک کمیت و کیفیتقانون گذار از تغییرات کمی به تحولات کیفی۱http://mimhadgarie.blogfa.com/post/12613۲http://mimhadgarie.blogfa.com/post/12615پایانکیفیت و کمیتhttp://mimhadgarie.blogfa.com/post/5777http://mimhadgarie.blogfa.com/post/5778۲۱ از این رو، به عنوان مثال:الف سدیم (با تعداد بار هسته ای = ۱۱) باز (ضد اسید) ساز نیرومندی است.ب منیزیم (با تعداد بار هسته ای = ۱۲) واکنش بازی ضعیفی دارد.پ آلومینیوم (با تعداد بار هسته ای = ۱۳) هم خاصیت بازی دارد و هم خاصیت ...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تئوری شناخت (معرفت) (۱۵)

  • نیلوبلاگ

    تئوری شناخت (معرفت)پروفسور دکتر الفرد کوزینگبرگردان شین میم شین۱۹دیوید هیوم (۱۷۱۱ ـ ۱۷۷۶) فیلسوف اقتصاددان تاریخداناز نمایندگان برجسته روشنگری انگلیساز اقتصاددان ما قبل اقتصاد کلاسیکمعلم کانت از دوستان و همفکران آدام اسمیث۱ دیوید هیوم هم از همان موضع ایدئالیسم ذهنی آغاز به کار می کند.۲ به نظر هیوم نیز کلیه محتواهای ذهن و ضمیر بشری از تجربه حسی ناشی می شوند.۳ هیوم اما بر خلاف برکلی (که به نظرش همه چیز ایده اند و بس) میان افکار و یا تصورات و استنباطات (ادراکات) تفاوت قایل می شود. ۴ به نظر هیوم، استنباطات (ادراکات) عبارتند از عوامل بی واسطه و لذا نیرومند و پرنفوذ.۵ افکار و تصورات اما فقط تصاویر استنباطات هستند و لذا ضعیف و کم نفوذند.۶ کلیه افکار بر ادراکات بی واسطه مبتن...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تئوری شناخت (معرفت) (۱)

  • نیلوبلاگ

    تئوری شناخت (معرفت)پروفسور دکتر الفرد کوزینگبرگردان شین میم شین ۱ تئوری شناخت به آموزه ای (تعلیماتی) فلسفی راجع به قانونمندی های شناخت اطلاق می شود.۲ تئوری شناخت در فلسفه، رشته مستقلی را با حوزه موضوعی نسبتا مستقلی تشکیل می دهد.(فلسفه مارکسیستیاز سه جزء زیر تشکیل می یابد:ماتریالیسم دیالک تیکیماتریالیسم تاریخیتئوری شناخت مارکسیستی ـ لنینیستیمترجم.)۳ مسائل اصلی تئوری شناخت به شرح زیر اند: ۱ موضوع (اوبژکت) شناخت۲ منشاء شناخت۳ ماهیت شناخت۴ مبانی شناخت۵ قوای محرکه شناخت۶ مراحل شناخت۷ فرم های شناخت۸ اسالیب (متدهای) شناخت ۹ سمیوتیک۱۰ حقیقت۱۱ رابطه تئوری و پراتیک و یا دیالک تیک تئوری و پراتیک (اندیشه و عمل)۱۲ مسائل علمی...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تئوری (نظریه) (۴)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر گئورگ کلاوسبرگردان شین میم شین ۲۰ اصطلاح واحدی می تواند در یک تئوری، هم به مثابه اصطلاح متاتئوریکی و هم به مثابه اصطلاح متازبانی به کار رود.۲۱ به عنوان مثال، در جمله «اتیولوژی، آموزه علل بیماری ها است»، اصطلاح علت یک اصطلاح متازبانی است.۲۲ آن (علت) اما ـ همزمان ـ در اوبژکتزبان هر تئوری نیز که این اظهار نظر بدان مربوط می شود، به کار می رود.۲۳ وقتی ما می گوییم، که «علت های بیماری های سرطانی هنوز به طور کامل تحقیق نشده اند»، اینجا ما با یک جمله از اوبژکتتئوری سر و کار داریم، که در آن اصطلاح «علت» به مثابه اصطلاح اوبژکتزبانی به کار رفته است.۲۴ تئوری های علمی را می توان به دو دسته تقسیمبندی کرد:الف تئوری های تجربی ب تئوری های استقرائی.۲۵ ولی نمی ...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) توسعه (تکامل) (۸)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر گونتر کروبرپروفسور دکتر گئورگ کلاوس برگردان شین میم شینمفهوم «توسعه» از نقطه نظر سیبرنتیکادامه ۱۱ توسعه به پله بالاتر از دیدگاه سیبرنتیکی خاص به شرح زیر جلوه می کند:الف به مثابه تطبیق مطلوب یک سیستم ارگانیکی خودتنظیمگر با محیط پیرامون خودب به مثابه استقلال دم افزون سطوح داخلی سیستم از اختلالات خارجیپ به مثابه استکمال مطلوب شیوه رفتار چنین سیستم هائی.۱۲ از چنین نقطه نظری می توان توسعه بی واسطه حیات را به سادگی درک کرد.۱۳ مفهوم «سیستم خودتنظیمگر پویا» امکانات انطباق حیات را بدون توسل به مفاهیم غایت (تله ئولوژی) توضیح می دهد. مراجعه کنید به تله ئولوژی تله ئولوژی(هدفگزاری، تعیین هدف)http://mimhadgarie.blogfa.com/post/13435۱۴ سیستم مافوق ثابت (اولترا ...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تفهیم تجسمی (۳)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر گونتر کروبربرگردان شین میم شین۲۲ اگر تئوری کوانتومی تصورات تفهیم تجسمی فیزیک کلاسیک را در عرصه حرکت در هم می کوبد، تئوری نسبیت در رابطه با تصورات مربوط به مکان و زمان به نتایج مشابه می رسد:الف به این نتیجه که سرعت نور به حرکت منبع نور وابستگی ندارد.ب به این نتیجه که همزمانی حوادث تنها در رابطه با سیستم های مختصات معینی صدق می کند.پ به این نتیجه که زمان در سیستم های اینرتی (خنثای) متحرک مختلف به طرق مختلف جریان می یابد.ت به این نتیجه که فواصل مکانی وابسته اند به سرعت سیستم های خنثی.ج به این نتیجه که مکان در پیرامون اجرام بزرگ انحنا پیدا می کند و ساختار میدان قوه جاذبه را تعیین می کند و غیره.۲۳ اینها همه با تصورات تفهیم تجسمی فیزیک نیوتونی راجع به مکان مطل...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تفکر تاریخی (جهانتصویر تاریخی) (۲۱)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر هانس کورتومپروفسور دکتر وینفرید شرودربرگردان شین میم شینتئوری تاریخ از دید مارکس و انگلس ادامه ۱۴ «مناسبات تولیدی بورژوائی، آخرین فرم روند تولیدی اجتماعی آنتاگونیستی (حاوی تضادهای آشتی ناپذیر) است.۱۵ آنتاگونیستی نه به معنای آنتاگونیسم فردی، بلکه به معنای آنتاگونیسمی که از شرایط زندگی جامعتی نشئت می گیرد.۱۶ ولی نیروهای مولده ای که در آغوش این جامعه بورژوائی توسعه می یابند، همزمان شرایط مادی حل این آنتاگونیسم را فراهم می آورند.۱۷ از این رو با فرماسیون اجتماعی ـ اقتصادی بورژوائی، ما قبل تاریخ جامعه بشری به پایان می رسد.» (مارکس و انگلس، «کلیات»، جلد ۱۳، ص ۸) فریدریش انگلس (۱۸۲۰ ـ ۱۸۹۴)۱۸ انگلس در سال های ۹۰ قرن نوزدهم مسائل اساسی ماتریالیسم دیالک تیکی و تاریخ...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تفکر (۷)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر الفرد کوزینگبرگردانشین میم شین ۱۰ تفکر، عالی ترین مرحله کردوکار انعکاس واکنشی ـ مشروط است و پیشتاریخ بیولوژیکی طولانی ئی دارد:۱عنترهای پالتوپوش (Mantelpaviane) نمایندگان نمونه وار چارپایان در زمین در جانوران عالی، به ویژه در پریمات ها انعکاس واکنشی ـ مشروط بر بنیان نویروفیزیولوژیکی سیستم علامتی اولیه به مرحله تفکر تصویری ـ تجسمی ابتدائی رسیده است. (پریمات ها به فوق طبقه پستاندارن عالی اطلاق می شود.میمون ها یکی از زیر طبقه های پریمات ها هستند.واژه های فوقطبقه و زیرطبقه را به تقلید از واژه «زیرمجموعه» مصطلح در ریاضیات جدید می سازیم.میمون ها خود به دو دسته طبقه بندی می شوند:میمون های تردماغ (Feuchtnasenaffen (Strepsirrhini))میمون های خشکدماغ (Trockeasenaffen (Ha...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تعریف (۸) (بخش آخر)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر گئورگ کلاوسبرگردانشین میم شینتعریف اکسپلیسیتی و امپلیسیتی۱ در فرم های مختلف تعریف باید از لحاظ معینی میان تعریف اکسپلیسیتی و امپلیسیتی تفاوت قائل شد.۲ در تعریف اکسپلیسیتی مفهوم مورد تعریف (معروف) در طرف راست معادله تعریف تک و تنها قرار می گیرد:یک دهقان زحمتکش = دهقانی که نیروی کار غیر را مورد استثمار قرار نمی دهد.۳ در تعریف امپلیسیتی اما مفهوم مورد تعریف (معروف) در طرف چپ معادله تعریف، همراه با مفاهیم دیگر مطرح می شود: برای توضیح تعریف امپلیسیتی ما استفاده از علامت جمع را امری شناخته شده فرض می کنیم و بر مبنای آن تفریق را به واسطه تعریف امپلیسیتی به مورد اجرا می گذاریم:(c - b = a) زمانی و فقط زمانی صدق می کندکه (a + b = c) باشد.۴ اما تعاریفی که بدین طریق انج...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تضادهای آنتاگونیستی (آشتی ناپذیر)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور گونتر کروبربرگردانشین میم شین · تضادهای آنتاگونیستی مراجعه کنید به آنتاگونیسم، وحدت و «مبارزه» اضداد، تضاد. آنتاگونیسم(تضاد آشتی ناپذیر)http://mimhadgarie.blogfa.com/post/9078پایانوحدت و «مبارزه» اضدادhttp://mimhadgarie.blogfa.com/post/4724تضادhttp://mimhadgarie.blogfa.com/post/12943پایان بخوانید...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تعادل (اکوی والنس) (۱)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور گئورگ کلاوسبرگردانشین میم شین۱ تعادل به معنی هم ارزشی است.۲ تعادل به رابطه میان چیزها، واقعیات امور و غیره واقعیت عینی و یا مضامین شعور اطلاق می شود که با همدیگر در یک رابطه سه عضوی به شکل زیر قرارد ارند: « x با y از نظر z معادل است!» ۳ در موارد مشخص « z» همواره ثابت است و لذا رابطه دو عضوی است.۴ اگر به عنوان مثال هم ارزشی در رابطه با ارزش حقیقت مطرح باشد، آنگاه می توان بجای x و y تنها احکام p و q را قرار داد و بدین طریق پیوند حکمی · « p معادل است با q » حاصل می آید.۵ این پیوند حکمی تنها زمانی درست و حقیقی (w) است که هر دو حکم حقیقی و یا خطا (f) باشند:(w w و یا f f ) ۶ برای مسندها نیز می توان تعادل تعیین کرد. البته فقط زمان...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تضاد (۱۶)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور گونتر کروبربرگردانشین میم شین۵تضاد در فلسفه مارکسیستی ـ لنینیستیادامه۳تضاد های ماهوی و غیر ماهوی(تضادهای اصلی و فرعی)۱ در انبوهه تضادها باید میان تضادهای ماهوی و غیرماهوی فرق گذاشت. مراجعه کنید به دیالک تیک پدیده و ماهیت پدیده(نمود، ظاهر، ضد دیالک تیکی ماهیت)http://mimhadgarie.blogfa.com/post/11557پایانماهیت http://mimhadgarie.blogfa.com/post/8227http://mimhadgarie.blogfa.com/post/8226۲ تضاد ماهوی را که تعیین کننده خصلت و توسعه پدیده مربوطه است و باقی تضادهای این انبوهه تضادها تابع آنند، تضاد اصلی نیز می نامند.۳ تضادهای فرعی تضادهائی را می نامند، که مشخصات زیر را دارند: الف تضادهائی که در پیوند مربوطه غیرماهوی اند. ب تضادهائی که برای توسعه پدیده، تأثیر تعیین ...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تضاد (۸)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور گونتر کروبربرگردانشین میم شین۳تضاد در فلسفه شلینگفریدریش ویلهلم شلینگ (۱۷۷۵ ـ ۱۸۵۴) یکی از نمایندگان اصلی ایدئالیسم آلمانی۱ در آثار فلسفی شلینگ نیز تئوری انطباق اضداد مطرح می گردد.۲ او در طبیعتفلسفه خود، وجود واقعی تضاد و نقش آن را ـ به مثابه نیروی محرکه حرکت و حیات از هر نوع ـ به رسمیت می شناسد.۳ تضاد اما به نظر او، تنها فرمی از گذار به هویت مطلق است. مطلقی که به عنوان وحدت طبیعت و روح، وحدت اوبژکت و سوبژکت تصور می شود. ۴تضاد در فلسفه هگل۱ تئوری تضاد با هگل به عالی ترین و فراگیرترین درجه توسعه مفهومی خود در فلسفه ماقبل مارکسیستی می رسد:۲ هگل در مقابل نفی منطقی ـ صوری، نفی دیالک تیکی را قرار می دهد.۳ هگل در مقابل هویت منطقی ـ صوری، هویت دیالک تیکی را قرار ...

    ادامه مطلب
  • فرهنگ مفاهیم فلسفی (ت) تجربی و نظری (امپیریکی و تئوریکی) (۷)

  • نیلوبلاگ

    پروفسور دکتر گونتر کروبربرگردانشین میم شینپسیکولوژیسم در تئوری شناخت۱· تئوری تداعی (اسوسیاسیون) مبتنی بر این نظر امپیریسم ایدئالیستی، در قرن نوزدهم به پیدایش پسیکولوژیسم در منطق و تنوری شناخت منجر شد که بنا بر آن درک روابط ژنتیکی میان احساس و مفهوم، دانش منتج از تجربه و تئوری وظیفه تئوری تداعی است و منطق یکی از رشته های آن محسوب می شود.۲· اما طرز تفکر مبتنی بر پسیکولوژیسم در زمینه رابطه تجربی و نظری بطلان خود را به زودی نشان داد، به ویژه وقتی که در مورد پیدایش مفاهیم و تئوری های ریاضی مورد استفاده قرار گرفت.۳· در مقابل تلاش های امپیریستی برای حل مسئله مربوط به رابطه تجربی و نظری، راسیونالیسم در قرن نوزدهم وارد صحنه شد و در ادامه فلسفه کانت ابراز نظر کرد:الف۱ویلیام وه ول (۱۷۹۴ ـ...

    ادامه مطلب
  • درنگی در شعری فقهی ـ فلسفی از مولانا (۵)

  • نیلوبلاگ

    میم حجریگفت بهلول آن یکی درویش را:«چونی ای درویش واقف کن مرا؟»گفت:«چون باشد کسی که جاودانبر مراد او رود کار جهانسیل و جوها بر مراد او رونداختران زان سان که خواهد آن شوند معنی تحت اللفظی:وضع درویش چنان استکهچه سیل جاری شود و همه چیز را با خود ببرد و چه جویبار جاری باشد و برای تهیه آب آشامیدنی و آبیاری باغ و کشتزار به خدمت گرفته شود،فرقی برایش ندارد.حتی سمت و سوی سیر اختران که سرنوشت افراد بشری را رقم می زنند،بر مراد او ست.سؤال این است که منظور درویش از رضایت خاطر مطلق چیست؟چگونه می تواند سیل و جویبار و سمت و سوی سیر ستارگان برای کسی به یکسان مثبت باشد.مثلا در صورت جاری شدن سیل، درویش دیگر نمی تواند زیر پل بخوابد و شب را سحر کند. پاسخ به این پرسش را درویش در ابیات بعدی می دهد:۲ زندگی و مرگ س...

    ادامه مطلب